Guterres, Türkiye’nin tutumundan bağımsız olarak Kıbrıs’ta çözüm çerçevesi oluşturacak

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, Türkiye’nin onayı olmasa dahi Kıbrıs konusunda yeni adımlar atmaya hazır olduğu ve görev süresi Aralık ayında sona ermeden önce müzakereler için bir çerçeve bırakmayı hedeflediği bildirildi.

Philenews’te yer alan haberlere göre, Guterres’in girişimi üç aşamalı bir plan üzerine kurulu. Süreçte Nikos Hristodulidis’in şu aşamada müzakerelere hazır tek taraf olarak öne çıktığı, Tufan Erhürman’ın ise Ankara’nın çizgisine paralel hareket ederek süreci yavaşlatan bir tutum sergilediği ifade edildi.

Guterres ile Hristodulidis arasındaki son görüşme 18 Mart’ta Brüksel’de, Avrupa Konseyi toplantısı kapsamında gerçekleşti. Tarafların Kıbrıs’taki sonraki adımların yanı sıra Orta Doğu’daki gelişmeleri de ele aldığı belirtildi.

Görüşme sonrasında ortaya çıkan bilgilere göre Guterres, halefine temel oluşturacak kısa ve çerçeve niteliğinde bir çözüm metni hazırlamak istiyor. Bu metnin, 2017’de Crans-Montana’da sunulan çerçeveye benzer başlıklar içermesi ancak aynı isimle anılmaması öngörülüyor.

Hazırlanması planlanan metinde “tek egemenlik, tek vatandaşlık ve tek uluslararası kimlik” ilkeleri ile merkezi hükümetin yetkilerinin daha ayrıntılı şekilde yer alması bekleniyor. Ayrıca adadaki askerlerin çekilmesine ilişkin bir hüküm bulunması, ancak bunun nasıl ve ne zaman gerçekleşeceğinin net olarak belirtilmemesi öngörülüyor.

Guterres’in izlediği yöntemin üç aşamadan oluştuğu kaydedildi. İlk olarak Crans-Montana’da sağlanan yakınlaşmaların yeniden teyit edilmesi hedefleniyor. İkinci aşamada “üç tek” ilkesinde uzlaşı aranacak. Bu iki adımın kabul edilmesi halinde ise yeni bir uluslararası konferans düzenlenerek müzakerelerin yeniden başlatılması planlanıyor.

Haberde, Türkiye’nin ve Türk tarafının 2017 sürecine dayalı herhangi bir çerçeveye karşı çıktığı, bu durumun ilerlemeyi zorlaştırdığı ifade edildi. Guterres ile Hristodulidis’in ise geçmişte elde edilen yakınlaşmaların korunması gerektiği görüşünde birleştiği aktarıldı.

Öte yandan Guterres’in, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı görüşmede Kıbrıs’ta iki devletli çözüm söyleminin gündemden çıkarılması gerektiğini dile getirdiği, ancak bu konuda nasıl bir yanıt aldığına dair bilgi bulunmadığı belirtildi.

Haberde ayrıca, Türk tarafının süreci zamana yaydığı ve müzakerelerin başlamasını geciktirmeye çalıştığı değerlendirmesine yer verildi. Yeni bir Kıbrıs konferansı için olası zamanlamanın ise Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmalarının ardından sonbahar ayları olabileceği ifade edildi.