ABD-Rusya nükleer silah anlaşması bitiyor

ABD ve Rusya arasındaki nükleer silahları sınırlayan son antlaşma olan “New START” sona eriyor. İki ülke arasında yeni bir antlaşma için görüşme dahi yapılmadı. Bugün itibarıyla dünyanın en büyük nükleer cephanelerine sahip iki ülkesinin de önünde hiçbir sınırlama kalmıyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını öngören “Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (New START)”nın süresinin sona ereceğini ve tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağı açıklamasında bulundu.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Rusya’nın sona erecek Yeni START’ı uzatma girişiminin ABD tarafından karşılık bulmadığı belirtildi.

ABD’nin Yeni START konusundaki yaklaşımının hatalı olduğu değerlendirmesine yer verilen açıklamada, “Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz.” ifadesine yer verildi.

Açıklamada, Rusya’nın ulusal güvenliğine yönelik olası ek tehditleri durdurmak için “kararlı askeri-teknik önlemler” almaya hazır olduğu belirtildi.

BM’DEN ANLAŞMA ÇAĞRISI

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres de “Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmasının (New START)” bugün sona erecek olmasının uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir duruma işaret ettiği uyarısında bulunarak, taraflara yeniden anlaşma imzalama çağırısı yaptı.

Guterres’in açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD’nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız.

Anlaşmanın sona ermesi nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme geldi. Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum.”

SON NÜKLEER ANTLAŞMAYDI

ABD’nin Sovyet Rusya ile 1991’de ve Rusya Federasyonu ile 1993’te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları’nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğindeki Yeni START anlaşması, 2010 yılında imzalanmıştı.

Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.

Rusya geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Anlaşmaya ilave süre de bugün doluyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin’in savaş başlığı sayısının 600’ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Yürürlükteki son nükleer antlaşma 2010’da dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile dönemin Rusya lideri Dimitri Medvedev tarafından Prag’da imzalandı.

Antlaşmanın sonra ermesi Soğuk Savaş sonrası kurulan nükleer denge mimarisinin fiilen dağılması anlamına geliyor.