Sanayi bölgelerindeki işletmelerin % 17’si sanayici

Kıbrıs Türk Sanayi Odası’nın (KTSO), sanayi sektörünün mevcut durumunu değerlendirmek ve geleceğe yönelik yol haritasını birlikte oluşturmak amacıyla başlattığı bölgesel sektör toplantılarının ilki önceki gün Gazimağusa’da gerçekleştirildi. Palm Beach Hotel’de düzenlenen bölgesel üye toplantısında, Gazimağusa ve İskele bölgelerindeki sanayicilerle bir araya gelindi.

Etkinlikte üyeler sorunlarını anlattı, beklentilerini dile getirdi; Sanayi Odası yetkilileri ise tüm görüşleri not aldı. “Geleceğimizi birlikte belirleyelim” sloganıyla düzenlenen toplantıda; üretimden ihracata, enerji maliyetlerinden finansmana, istihdamdan rekabet gücüne kadar birçok başlık sektör temsilcileriyle birlikte ele alındı.

Toplantıya Gazimağusa Belediye Başkanı Süleyman Uluçay ve bazı belediye yetkilileri de katılarak sanayicilerin sanayi bölgelerindeki sorunlarını dinledi ve soruları yanıtladı. KTSO Başkanı Ali Kamacıoğlu ve Yönetim Kurulu üyeleri de toplantıda hazır bulunarak sanayicilerin beklentilerini dinledi, sorularına cevap verdi.

Büyük bir özveriyle üretmeye devam ettiklerini ancak birçok sorunla, engelle karşı karşıya kaldıklarını belirten sanayiciler, bu özverilerinin karşılığını göremediklerini, kendi yağlarıyla kendi ciğerini pişirmek zorunda bırakıldıklarını söyledi. Türkiye’deki, Güney Kıbrıs’taki ve birçok çağdaş ülkedeki teşviklerin ülkemizdeki sanayiciye de sağlanması gerektiğini ifade eden sanayiciler, teşvik bir yana engellerle uğraşmaktan yorulduklarını vurguladı.

Sanayiciler, sanayi bölgelerindeki sorunların, sıkıntıların artık dayanılacak gibi olmadığını, eziyete dönüştüğünü de kaydetti. Sanayi bölgelerindeki işletmelerin yalnızca yüzde 17’sinin sanayici olduğuna dikkat çeken üyeler, yalnızca sanayicilerin yer alacağı, çağdaş sanayi bölgelerinin şart olduğunu söyledi.

Sanayiciler, KTSO’nun Gazimağusa’da başlattığı ve diğer bölgelerle devam edecek bölgesel toplantılarını, sanayi sektörünün sorunlarının doğrudan sahadan dinlenmesi ve çözüm önerilerinin ortak akılla geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Sanayicilerin sorunlarının yerinde dinlendiği buluşmada, çözüm önerilerinin ortak akıl ve veriye dayalı analizlerle geliştirilmesi hedefleniyor.

 

Uluçay: “Sanayicinin yanındayız”

 

Etkinlikte konuşan Gazimağusa Belediye Başkanı Süleyman Uluçay, göreve geldiği günden itibaren kent ve sanayi bölgelerine yönelik yapılan çalışmaları anlattı.

Uluçay, sanayicilerin sorunları ve beklentileri konusunda destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Toplantıya katılan birçok sanayici de Belediye Başkanı’na yaşadıkları sorunları doğrudan aktarma fırsatı buldu.

 

Ali Kamacıoğlu: “Eleştiriye açığız, birlikte çözüm üreteceğiz”

 

KTSO Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kamacıoğlu ise kapsamlı bir konuşma yaparak hem görev süresini değerlendirdi hem de yürütülen projeler hakkında detaylı bilgiler verdi. Kamacıoğlu, sözlerine katılımcılara teşekkür ederek başladı ve “Herkesin görüşlerini bekliyoruz, eleştiriye de açığız. Eleştiren dost iyi dosttur” dedi.

Beş yıllık görev sürelerinde birçok zorlukla karşılaştıklarını ifade eden Kamacıoğlu, özellikle siyasi istikrarsızlık nedeniyle ilk yıl dört başbakanla çalışmak zorunda kaldıklarını belirtti. Mevcut hükümet döneminde de istedikleri ilerlemeyi tam anlamıyla sağlayamadıklarını dile getiren Kamacıoğlu, buna rağmen diğer örgütlere kıyasla daha fazla kazanım elde ettiklerini örneğin sosyal sigorta prim desteğinde bir tık daha fazla destek aldıklarını söyledi.

Sorunların çözümünde kavga yerine diyalog yolunu tercih ettiklerini vurgulayan Kamacıoğlu, sanayi sektörüne yönelik önemli bir adım olarak Sanayi Sicili çalışmalarını hayata geçirdiklerini belirtti. Bu kapsamda Sanayi Sicili/Kapasite Raporu birimi kurulduğunu, neredeyse tüm sanayi işletmelerinin ziyaret edilerek kapasite raporlarının hazırlandığını ifade etti. Yapılan çalışmalarla KKTC sanayisinin sektör ve ürün bazlı detaylı analizinin çıkarıldığını kaydetti.

 

“Sanayi bölgeleri arzuladığımız noktaya gelemedi”

 

Göreve geldiklerinde sanayi bölgelerinin temizliği için kampanya başlattıklarını ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını dile getiren Kamacıoğlu, Organize Sanayi Bölgelerindeki kronik sorunlara çözüm bulmak amacıyla Sanayi Bölgeleri birimi oluşturduklarını açıkladı.

Bu kapsamda belediyelerle iş birliği içinde temizlik faaliyetleri yürütüldüğünü, altyapı ihtiyaçlarının tespit edilerek çalışmalar yapıldığını ve OSB Yasası’nın değiştirilmesi için girişimlerde bulunulduğunu belirtti. Ancak tüm bu çabalara rağmen sanayi bölgelerinin istenilen seviyeye ulaşamadığını ifade etti.

Sanayi bölgelerindeki doluluk oranlarına da dikkat çeken Kamacıoğlu, tüm bölgelerde sanayici oranının yüzde 17, Gazimağusa’da ise yüzde 11 seviyesinde olduğunu söyledi. Yetki karmaşası ve sanayici dışı yoğunluk nedeniyle verilen sözlerin tam anlamıyla yerine getirilemediğini belirtti.

 

“SAN-HO Projesi: 50 milyon Euro’luk dev yatırım”

 

Kamacıoğlu, konuşmasında enerji alanındaki en önemli girişimlerden biri olan SAN-HO Güneş Enerji Santrali Projesi’ne de geniş yer ayırdı.

Ali Kamacıoğlu, şöyle konuştu: “Kendi şirketim için solar enerji sistemi kurdum ve bunun faydasını da gördüm. Bu çerçevede tüm sanayi için ne yapabilirim diye düşündüm ve arkadaşlarımızla SAN- HO Projesini hazırladık. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’na başvurduk ve 25 megawattlık bir boşluk olduğunu öğrendik.

Otelcilerin de böyle bir düşüncesi vardı, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği ile projeyi ortak yapma kararı aldık. Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu akülü sistem olmasını önerdi. Depolamalı sistem yaptığımızda kapasite 25 MW güneş enerjisi kurulu güzü artı 25 depolama kapasitesi olarak, toplam kapasite 50 megawatta çıkıyor.

Çalışmalarımızı yaptık, bu çalışmalar aylarımızı aldı, aylarca SAN-HO projesiyle uğraştık. Ortada sizin paranız, size sağlanacak imkân olduğu için çok daha dikkatli olduk. Sonuçta ortada 50 milyon Euro’luk bir ihale var. İhaleye çıktık. Son zamanlarda ülkemizde ihalelerde sürekli sorunlar çıkıyor ancak bizim ihalemizde tek ses çıkmadı. Hiçbir sorun yaşamadan ihaleyi sonuçlandırdık. Çünkü çok düzgün, çok şeffaf bir ihale süreci takip ettik.

SAN-HO Projesinde arazi bulma konusunda sorun yaşıyoruz. Ülke yöneticilerinden bu konuda daha fazla ilgi isterdik. Kişi olarak da SAN-HO konusunu onur meselesi yaptım. SAN-HO projesini tamamlayıp, görevi bırakmak istiyorum. SAN- HO Projesi sonuçlandığında sanayicimizin yüzde 60’ı yeşil enerjiye dönüşecek. Son 3.5 yıldır konsantremizi bu projeye verdik, tamamlamaya kararlıyız.”

 

“Elektrik teşviki şart, mücadelemiz sürecek”

 

Enerji maliyetlerinin sanayici üzerindeki en büyük yüklerden biri olduğunu belirten Kamacıoğlu, mevcut elektrik teşviklerinin değerini yitirdiğini ve güncellenmesi gerektiğini söyledi.

Ayrıca Kalkınma Bankası ile yapılan protokol kapsamında üyelere 10 milyonluk işletme kredisi imkânı sağlandığını, normal bankalardan faiz destekli kredi için de çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

 

“Sanayicilik bir kör âşık işidir”

 

Sanayiciliğin büyük bir tutku gerektirdiğini vurgulayan Kamacıoğlu, “Sanayicilik bir kör âşık işidir” diyerek sektörün zorluklarına dikkat çekti.

Kamacıoğlu şöyle konuştu: “Sanayici işine âşık olmazsa başarı elde edemez. Aşk yalnızca insanlar arası bir duygu değil, insan işine de âşık olabiliyor. Sanayici kör kütük işine âşık olmasa Kıbrıs Türk Sanayisi buralara gelemezdi. Keşke bizim bu hassasiyetimizi, verdiğimiz mücadeleyi ülkeyi yönetenler de görebilse, daha fazla önümüzü açabilse. Maalesef üvey evlat muamelesi görüyoruz.”

 

“Seçim öncesi sanayiye özel hükümet programı”

 

Yaklaşan genel seçimlere de değinen Kamacıoğlu, Sanayi Odası olarak sanayicilerin ve toplumun faydasına olacak bir hükümet programı hazırladıklarını açıkladı. Bölgesel toplantılarda dile getirilen görüşlerin de bu programa dahil edileceğini belirten Kamacıoğlu, kendilerini ziyaret eden tüm siyasi parti temsilcilerine hazırladıkları hükümet programını vereceklerini vurguladı.

Ülkedeki ekonomik sıkıntılara da dikkat çeken Kamacıoğlu, inşaat, yükseköğretim ve turizm alanlarında sorunlar yaşandığını, Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle sorunların daha da arttığını, sorunların tüm ekonomiyi olumsuz etkilediğini söyledi.

 

Sanayiciler ne istedi?

 

Toplantıda söz alan sanayiciler, yıllardır devam eden temel sorunlarını ve taleplerini açık şekilde dile getirdi.

Yalnızca sanayicilerin yer alacağı yeni Sanayi Bölgeleri oluşturulmasını isteyen üyeler, mevcut bölgelerde yer bulamadıklarını ve büyüme imkanlarının kısıtlandığını ifade etti. Sanayi bölgelerindeki sanayiciler, buralardaki sorunların artık dayanılamayacak boyuta ulaştığını belirtti.

Şehirleşme nedeniyle sanayi bölgeleri dışındaki işletmelerin konutlar arasında kaldığını belirten sanayiciler, imar yasası nedeniyle bu alanlardan çıkarılmak istendiklerini ancak kendilerine alternatif sunulmadığını söyledi. Üyeler, bu sorunun tüzük değişikliğiyle çözülebileceğini vurguladılar.

Krediye erişimde ciddi sıkıntılar yaşandığını, bazı kredilerde yüksek faizler, çok ağır koşullar bulunduğunu belirten sanayiciler, “memur kefil şartının” onur kırıcı olduğunu kaydetti. Üyeler, faiz destekli sanayici kredisi talep etti.

Yerli üreticinin ithal ürünlerle rekabette zorlandığını dile getiren sanayiciler, Türkiye’deki, Güney Kıbrıs’taki ve bazı birçok ülkedeki teşviklere benzer desteklerin artırılması gerektiğini söyledi.

Ülke yöneticilerinin bir taraftan yerli sanayinin önemine dikkat çekerken diğer taraftan yerli üretimi olan ürünleri yurt dışından getirmesini, bazı hizmetlerin yurt dışından sağlanmasını eleştirerek, örneğin yerli matbaalar varken devlet eliyle yurt dışında kitap basılmasının ve benzeri hizmetler sağlanmasının kabul edilmez olduğu dile getirildi.

Bürokrasinin azaltılması ve işlemlerin tamamen dijital ortama taşınması gerektiğini belirten üyeler, bazı online işlemler başladığını ama bunda da aksamalar, kesintiler olduğunu söyledi. Üyeler, bürokrasi nedeniyle devlet dairelerinde yaşanan zaman kaybına tepki gösterdi.

Kalitesiz ve merdiven altı ürünlerin ülkeye girişinin engellenmesini isteyen sanayiciler, bu durumun hem halk sağlığını tehdit ettiğini hem de haksız rekabet yarattığını ifade etti.

Yerli üretimde de denetimlerin artırılmasını isteyen üyeler, etiketleme kurallarına uyulması, kaçak üretimin önlenmesi ve açık ürün satışının engellenmesi gerektiğini vurguladı.

Sanayiciye sağlanan yüzde 50 yatırım desteğinin sıfırlandığını belirten üyeler, sanayicinin rekabet edebilmesi, büyümesi için, bu çerçevede bina ve makine ihtiyacı olduğunu ancak bunun için verilen yatırım indirimlerinin kaldırıldığını vurguladı. Yüzde 50 yatırım indiriminin kaldırılmasını hayretle karşıladıklarını ve buna anlam veremediklerini söyleyen üreticiler, “Böyle bir ortamda insan neden yatırım yapsın” diye sordular.

Gümrüklerde yaşanan belge sorunlarına da değinen üyeler, Sanayi Odası tarafından verilen belgelerin bazı görevliler tarafından kabul edilmemesinin ciddi sıkıntı yarattığını belirtti. Bazı gümrük görevlilerinin, Sanayi Odasının üyeye verdiği belgeleri kabul etmeme eğilimi içine girdiğini anlatan üyeler, bu sorun Sanayi Odasının girişimiyle aşıldığı halde ara ara yine aynı sorunun kendilerine yaşatıldığını belirterek, artık bu sıkıntıyı yaşamak istemediklerini söylediler.

Ayrıca bazı ithal ürünlere düşük fon uygulanırken, hammadde ithalatında teşvik verilmemesinin yerli üreticiyi dezavantajlı duruma düşürdüğü ifade edildi. Üyeler, bazı ithal ürünlere çok düşük göstermelik fon koyulduğunu, halbuki aynı alanda hammadde getirirken hiçbir teşvikten faydalanamadıklarını ve fiyatlarının yükseldiğini, yurt dışından gelen muadil ürünün daha ucuza satıldığını ve artık rekabet edemez hale geldiğini söylediler.